Sabah İlk Adımda Topuk Ağrısı: Plantar Fasiit ve Topuk Dikeni

Sabah yataktan kalkıp ilk adımı attığınızda topuğunuza bıçak saplanır gibi bir ağrı oluyorsa, bu tablonun en sık nedeni plantar fasiittir. Ayak tabanını topuktan parmaklara doğru kat eden kalın bağ dokusunun (plantar fasya) topuğa yapıştığı yerde gelişen zorlanma ve tahriş, ağrının asıl kaynağıdır. Halk arasında topuk dikeni olarak bilinen kemik çıkıntısı ise çoğu zaman bu zorlanmanın sonucudur; ağrının kendisi genellikle dikenden değil, çevresindeki yumuşak dokudan kaynaklanır. Bu nedenle filmde diken görülmesi ameliyat gerektiği anlamına gelmez.

Sık Görülen Şikayetler

• Sabah ilk adımlarda veya uzun süre oturduktan sonra ayağa kalkarken topukta keskin ağrı
• Birkaç adım sonra hafifleyen, gün ilerledikçe ve ayakta durdukça yeniden artan ağrı
• Topuğun iç-alt kısmına bastırıldığında belirginleşen hassasiyet
• Uzun yürüyüş, sert zeminde durma veya düz tabanlı ayakkabı sonrası şikayetin artması
• Ağrıdan kaçınmak için basma şeklinin değişmesi ve buna bağlı diz, kalça veya bel ağrısı gelişmesi

Muayene ve tedavi

Topuk ağrısı her zaman plantar fasiit değildir; topuk yağ yastığı incelmesi, aşil tendon sorunları, sinir sıkışmaları veya bel kaynaklı yansıyan ağrı da benzer şikayet verebilir. Bu nedenle önce ayrıntılı muayene ile ağrının kaynağı belirlenir. Ardından yük azaltıcı önlemler, ayak tabanı ve baldır kaslarına yönelik germe-güçlendirme egzersizleri, uygun tabanlık ve ayakkabı önerileri, ağrıyı azaltmaya yönelik fizik tedavi uygulamaları ve seçilmiş hastalarda kuru iğne veya enjeksiyon gibi yöntemler değerlendirilir. Doğru planlanmış bir programla plantar fasiit vakalarının büyük bölümü cerrahiye gerek kalmadan kontrol altına alınabilir.